ТКХ өлкәсендә кулланучыларның хокуклары һәм бурычлары
Кулланучы якларның хокукларыннан Россия Федерациясе Граждан кодексы, «Кулланучылар хокукларын яклау турында» Россия Федерациясе Законы һәм башка хокукый актлар нигезендә, шулай ук әлеге Кагыйдәләр нигезендә, аның торак һәм/яисә коммуналь оешмалар белән турыдан-туры һәм/яисә коммуналь оешмалар белән шартнамәләр төзүе яисә аларны идарәче оешма бәяләмәсен йөкләп бирүенә бәйсез рәвештә файдалана.
Кулланучы хокуклы:
- билгеләнгән стандартлар нигезендә яшәү шартлары сыйфатын тәэмин итүгә, торак пунктта урнашкан дәрәҗәгә кадәр торакны төзекләндерүгә;
- күпфатирлы йортның һәм йорт яны территориясенең гомуми мөлкәтенә вакытында һәм сыйфатлы хезмәт күрсәтүгә һәм ремонтлауга, шулай ук торакның сакланышын һәм анда стандарт таләпләре нигезендә яшәү уңайлылыгын тәэмин итә торган үз торагына (фатирларга, индивидуаль йортка) хезмәт күрсәтүгә һәм ремонтлауга;
- коммуналь хезмәтләрне, аның гомеренә, сәламәтлегенә һәм мөлкәтенә зыян китерми торган тиешле күләмдә тоткарлыксыз һәм өзлексез алуга;
- күпфатирлы йортның гомуми мөлкәтеннән файдалану һәм йорт яны территориясен төзекләндерү турындагы карарларда катнашуга;
- кулланылган коммуналь хезмәтләрнең факттагы күләмнәрен контрольдә тотуга һәм түләүгә (мөрәҗәгать итүче режимда исәпкә алу приборларын урнаштыруга);
- сыйфатсыз, тулы булмаган яисә үз вакытында күрсәтелмәгән очракта торак һәм коммуналь хезмәтләр өчен түләүне киметүгә, билгеләнгән сроклардан арткан өзеклекләр вакытында коммуналь хезмәтләр өчен түләүне туктатуга;
- муниципаль торак йортка планлы капиталь ремонт үткәргәндә яисә авария яисә һәлакәт нәтиҗәсендә анда сәламәтлеккә һәм мөлкәткә зыян китермичә (җирле үзидарә органы билгеләгән очракларда - муниципаль заказчы билгеләгән очракларда) яшәү мөмкин булмаган торакның куллану сыйфатларының сизелерлек кимүенә китергән вакытлыча яисә альтернатив торак алуга;
- торак фондына хезмәт күрсәтүһәм ремонт эшләре регламетын һәм коммуналь хезмәтләрнең сыйфат параметрларын бозганда аның тормышына, сәламәтлегенә, кулланучы мөлкәтенә китерелгән зыянны каплауга, шулай ук мораль зыянны компенсацияләүгә, үтәтүче тарафыннан неустойкалар (штрафлар) түләүгә;
- торак-коммуналь түләүләр буенча исәп-хисап үтәүченең (шәхсән яисә үз вәкиле аша) выверкасына;
- дәүләт торак инспекциясенең яисә муниципаль заказчының территориаль бүлекчәләре аша, шул исәптән судка кадәр, аның хокукларын яклауга;
- даими яшәү (теркәү) урыны буенча вакытлыча булмау чорында, ләкин өч еллык вакыт эчендә торак-коммуналь хезмәтләрнең аерым төрләрен түләү бурычларыннан тулысынча яисә өлешчә азат итүгә;
- торак-коммуналь хезмәтләр алу һәм аларны яклау процедурасы буенча үз хокуклары турында мәгълүматка;
- законда, башка хокукый актларда һәм шартнамәдә каралган башка хокукларга.
Кулланучы бурычлы:
- күрше фатирларда һәм йортларда яшәүче башка кулланучыларның хокукларын һәм законлы мәнфәгатьләрен бозмыйча торактан, күпфатирлы йортның һәм йорт янындагы территориянең гомуми мөлкәтеннән файдалану кагыйдәләрен үтәргә;
- күрсәтелгән торак-коммуналь хезмәтләрне вакытында һәм тулысынча түләргә;
- биләгән торакның торышын, шул исәптән индивидуаль торак йортның төзек техник халәтен саклап калырга, биләгән торакны, аның инженерлык җиһазларын һәм индивидуаль исәпкә алу приборларын да кертеп, үз исәбенә агымдагы ремонтлауны торак законнарында билгеләнгән срокларда башкарырга. Күрсәтелгән функцияләрне турыдан-туры гамәлгә ашыру законда билгеләнгән очракларда тиешле лицензиясе булган башкаручы шартнамәчел башлангычларда башкарылырга мөмкин тиешле вәкаләтләре булган вазыйфаи затларны: башкаручы һәм контрольдә тотучы оешмаларны, йорт эчендәге һәм квартал эчендәге инженерлык җиһазларын, йортның конструктив элементларын, исәпкә алу приборларын үз вакытында карау, аларга хезмәт күрсәтү һәм ремонтлау мөмкинлеген тәэмин итәргә;
- кичекмәстән авария хәлендәге хезмәтләргә гражданнар гомеренә һәм иминлегенә куркыныч тудыручы, яшәү шартлары сыйфатын бозуга илтүче коммуналь хезмәтләр күрсәтү челтәрләренең, җиһазларының, исәпкә алу приборларының төзексезлеген ачыклау, шулай ук башка тискәре нәтиҗәләргә ирешү турында башкаручыны авария хезмәтенә хәбәр итәргә;
- торактан файдалану шартларын яисә режимын үзгәртү (яшәүчеләрнең санын үзгәртү, ташламаларга хокукны барлыкка китерү яисә туктату һ.б.) һәм торакка хезмәт күрсәтү һәм коммуналь хезмәтләр өчен түләүләрне тиешле рәвештә яңадан санау кирәклеге турында башкаручыга 10 көн эчендә хәбәр итәргә;
- законда, башка хокукый актларда һәм шартнамәдә каралган башка бурычлар.
Кулланучыга тыела:
- торак фонды милекчесе рөхсәтеннән башка, башкаручыга хәбәр итмичә һәм бинаның проект характеристикаларына туры килми торган вентиляция, җылыту һәм башка инженерлык җиһазларының, эчке инженерлык челтәрләренең һәм аларга тоташтыруның конструктив элементларын үзгәртергә һәм күчерергә;
- йорт эчендәге электр челтәренең мөмкин булган йөкләнешеннән арткан куәте белән электр-көнкүреш приборларын һәм машиналарны, шулай ук проект характеристикаларына, куркынычсызлык һәм эксплуатацияләү таләпләренә, шулай ук ресурсларны сак тоту таләпләренә туры килми торган башка җиһазларны җайга сала торган һәм запас арматура приборларының өстәмә секцияләрен билгеләргә;
- торакны, күпфатирлы йортның гомуми мөлкәтен яисә бинаның конструкцияләрен бозуга китерә торган гамәлләр кылуга, бинаның һәм йорт янындагы территориянең тышкы кыяфәтен бозуга, архитектура-планлаштыру һәм шәһәр төзелеше карарларын кабул итүгә китерә торган гамәлләр кылуга юл куярга;
- билгеләнгән тәртиптә килештерелгән коммуналь хезмәт күрсәтүләрдән файдалануны исәпкә алу схемасын бозарга һәм үзгәртергә;
- кайнар су белән тәэмин итү максатлары өчен ябык үзәк җылылык системасын кулланырга.