Үзенчәлекле балаларга мөнәсәбәт үзгәрә

Балалар үстерү берәүгә дә җиңел бирелми. Инвалид бала тәрбияләүче гаиләгә исә күпкә авыррак туры килә. Дөрес, аларның тормышларын мөмкин кадәр җиңеләйтү юнәлешендә соңгы вакытта күп кенә эшләр башкарыла. Әмма хәл ителәсе мәсьәләләр саны бик күп әле. 

Үзенчәлекле балалар аерым игътибар сорый. Мөмкинлекләре чикләнгән бала үстерүчеләрнең торак шартларын яхшырту, дарулар белән тәэмин итү, санаторийларга путевкалар бирү, аларга тәрбия һәм белем алу мөмкинлекләре тудыру, уңайлы мохит булдыру кебек юнәлешләрдә зур көч кую таләп ителә.

Гаиләдә инвалид-бала туу – әти-әни өчен бик зур авырлык. Шуңа да инвалид-бала тәрбияләүчеләрне үз кайгысы белән күзгә-күз генә калдырырга ярамый. Беренче чиратта, мондый нәниләр ятим үсмәсен өчен зур көч куелырга тиеш. Сәламәтлек саклау министрлыгына моның өчен гаиләгә психологик ярдәм күрсәтү юнәлешен кайгыртуы зарур. Мәгариф һәм фән министрлыгы җилкәсенә үзенчәлекле балаларга тәрбия бирү мәсьәләсе ята. Хезмәт, халыкны эш белән тәэмин итү һәм социаль яклау министрлыгы гаиләгә ярдәм итүнең төрле ысулларын күрергә тиеш.

- Инвалид-балаларны җәмгыятькә интеграцияләү – безнең өчен бик мөһим мәсьәлә. Әмма моның өчен барлык ведомство һәм министрлыклар бергә эшләргә тиеш. Көчләребезне туплап эшкә тотына алсак кына уңай нәтиҗәгә ирешеп булачак, - ди Татарстан Дәүләт Советы депутаты Татьяна Воропаева.

Россия Дәүләт Думасы депутаты  Илдар Гыйльметдинов сүзләренчә, кызганычка, инвалид балалар исәбе кимеми, кайбер төр авырулар буенча хәтта җитди арту күзәтелә икән. Әйтик, нерв системасында тайпылышлар күзәтелгән балалар саны 10 ел элек 8 мең булса, 2013 елда мондый нәниләр саны 14 меңгә җиткән. Димәк, инвалид балаларның проблемаларына тагын да игътибарлы булу таләп ителә.

– Бүгенге көндә инклюзив белем бирү системасын булдыру, инвалид балаларны сәламәт яшьтәшләре белән бергә укыту мөмкинлекләре тудыру юнәлешендә эшлибез. Әмма шул ук вакытта коррекцион мәктәпләргә дә орынырга ярамый, алар да булсын дигән фикердә торабыз.  Чөнки балалар – төрле. Кайберләре гади мәктәпкә йөрерлек хәлдә түел. Мәктәпләр дә, ата-аналар да моңа әзер түгел. Ә коррекцион мәктәпләрдә аларга аерым игътибар бирәләр, - дип ассызыклый Илдар Гыйльметдинов.

Инвалид балаларны торак белән тәэмин итү мәсьәләсе аеруча игътибар сорый. Аларның тормышларын яхшырту өчен бу беренче чиратта кайгыртылырга тиешле мәсьәлә. Торак шартлары начар булганда мөмкинлекләре чикләнгән нарасыйны үстерү бик кыен.  Бүгенге көндә инвалид бала тәрбияләүче гаиләләр фатир алуга башка категорияләр белән беррәттән чиратка бастырыла. Әмма дәүләтнең финанс мөмкинлекләре чикле булу аркасында бу чиратлар бик әкрен бара. Ана капиталын дәвалауга юнәлтү турында да бик күптәннән сөйлиләр. Әмма әлегә мондый карар кабул ителмәгән. Инвалид балаларны махсус җиһазлар белән тәэмин итүдә дә җитешсезлекләр бар.

Татарстан Сәламәтлек саклау министрлыгының дәвалау һәм профилактик ярдәм күрсәтү идарәсе җитәкчесе Ирина Малышева хәбәр иткәнчә, Татарстанда 15 меңләп бала инвалид булып санала. Аларның күбесе нерв системасы, психик яктан тайпылышлар һәм үсештә артка калу кебек авырулардан интегә.

Инвалид балалар арасында:

19 проценты — 4 яшькәчә балалар

40 проценты – 5-9 яшьлекләр

30 проценты – 10-14 яшьтәгеләр

18 проценты — 15-18 яшьтәге үсмерләр

Татарстан хезмәт, халыкны эш белән тәэмин итү һәм социаль яклау министры урынбасары Наталья Бутаева китергән мәгълүматлар буенча, 2006-2014 елларда инвалид бала тәрбияләүче 55 гаилә торак шартларын яхшыртуга субсидия алган. 2014 елда техник җиһазлар сатып алуга республикага федераль бюджеттан 514 миллион сум акча бүлеп бирелгән. Әмма бу сумма җитәрлек күләмдә булмаган. Аның каравы, инвалид балаларны ял йортларына юллама белән республика тулысынча тәэмин итә. Дөрес, Татарстан балалары республика шифаханәләрендә генә дәвалану мөмкинлегенә ия.

Гүзәл НАСЫЙБУЛЛИНА

http://intertat.ru/